نوشته‌هایی با طعم انقلاب اسلامی

گاه نوشته‌های رسانه‌ای رضا حیدری

   نوشته‌هایی با طعم انقلاب اسلامی

    گاه نوشته‌های رسانه‌ای رضا حیدری

بخت عشاق را بد بریده اند.چرا که از ازل تا به ابد،عاشقی را به صبوری پیوند زده اند،زمان محک خوبی است.سره از ناسره در کشاکش صبوری عشاق عیان می شود،اگر نه هر هوسی عشق می شد و به قداست می رسید

تورم ساختارهای تصمیم گیر

يكشنبه, ۱۰ مرداد ۱۳۹۵، ۰۷:۵۸ ب.ظ

تاملی برآنچه که عمل اصولگرایان را در آینده با چالش مواجه می کند

این یادداشت برای «هفته نامه مثلث» نگاشته شده است.

هنوز یکسال به پایان کار دولت یازدهم مانده است، اما از هم اکنون تمامی کنشگران سیاسی به تکاپو افتاده اند تا یا سهم خود را در جریان رقابت انتخابات ریاست جمهوری افزایش دهند و یا بتوانند صندلی پاستور را از آن خود نمایند. اما در این میان هیجان و تحرک سیاسی، از سوی جریان اصولگرا بیشتر است؛ چرا که از یک سو انتخابات ریاست جمهوری دور قبل را از دست داده است و از سوی دیگر نیز پس از دوازده سال استیلا کامل بر قوه مقننه بخش قابل توجهی از صندلی های سبز بهارستان را به جریان رقیب خود واگذار نموده و در تهران متحمل شکست شده است.

در یک سال منتهی به انتخابات ریاست جمهوری عدم حضور اصولگرایان وزین و رسانه ای در مجلس شورای اسلامی، هر چند از لحاظ ساختاری خوشایند نیست اما این امکان را به این نیروها خواهد داد که با فراغت خیال راحت تری توان خویش برای حضور در انتخابات ریاست جهوری آماده نمایند. در واقع توان تشکیلاتی جریان اصولگرا در حال حاضر از وضعیت بهتری نسبت به جریان رقیب برخوردار است، چرا که بخش اعظم نیروهای «فکری-ستادی» جریان اصلاح طلب درگیر سازوکار قوه مقننه شده و این امر بیش از آنکه آنان را مهیا کنش سیاسی دیگری نماید در جایگاه پاسخگویی قرار داده است و نقصان و یا کم کاری آنان موجب خواهد شد که در دور بعدی شاید نتوانند رای اعتماد از مردم گرفته و مجدد خود را وکیل المله معرفی نمایند.

در واقع شکست نسبی اصولگریان در دو دوره انتخابات اخیر، علاوه بر اینکه آنان را مصر بر به دست گیری مجدد ساختارهای قدرت کرده است، این امکان را مجددا در اختیار دارند که بتوانند در یک سال باقی مانده با تقویت «شبکه های انسانی» خود با قدرت بیشتری اقدامات سیاسی خود را معطوف به بازپس گیری قدرت نمایند. هر چند که وضعیت کلی اردوگاه اصولگریان نیز در وضعیت مطلوب قرار ندارد. در واقع با بازبینی و تعمق در رفتار سیاسی جریان اصولگرا متوجه خواهیم شد که حضور آنها در رقابت انتخابات ریاست جهموری منوط به حل و فصل نمودن برخی از ایرادت رفتاری، به خصوص رفتارهای جمعی سیاسی آنان است.

در واقع در آسیب شناسی جریان اصول گرا در حوزه عمل؛ باید دو سطح کنش رفتاری جمعی (در سطح نخبگان) و کنش رفتاری فردی (در سطح بازیگران) دقت نمود و این دو سطح را به صورت جداگانه تحلیل کرد.

در واقع در آسیب شناسی اقدامات عملی جریان اصول گرا در حوزه رفتار جمعی می توان به چند نقصان کلی، اما بسیار مهم و حائز اهمیت اشاره نمود که عبارتند از:

  • تنوع و تکثر مراجع فکری-ستادی(اعم از هیئات، جریان های مختلف سیاسی، مراجع دینی، چهره های مقبول و...)
  • حضور بازیگران مستقل منسوب به جریان اصولگرا (چه در انتخابات ریاست جمهوری و چه در انتخابات مجلس)
  • عدم وحدت رویه و ادبیات مشترک در میان نیروهای اصولگرا
  • عدم سازوکار معین در جهت تعیین رفتار سیاسی جمعی

که هر یک از موارد فوق الذکر به تنهایی می تواند اقدامات هر جریانی سیاسی را با نقصان در عمل مواجه سازد. در واقع به دلیل تکثر مراجع فکری و تصمیم گیر در این جریان فرایند اقناع در میان اصولگرایان بسیار طولانی تر از جریان رقیب است و کنش سیاسی به صورت کلان و واحد با چالش های فراوان تری نسبت به رقیب صورت می گیرد. در واقع فرایند «اقناع» و بعد «اجماع» بر روی شخص خاص در دوران ریاست جمهوری-و یا هم نظری بر روی لیستی واحد در فرایند انتخابات شورای مجلس اسلامی؛ به دلیل آنچه که می توان آن را «تورم ساختارهای تصمیم گیر» نامید با کندی و همراه با چانی زنی فراوان همراه است و از آنجایی که در فرایند اقناع باید بیشترین رضایت مندی صورت بگیرد؛ از این رو هرگز نمی توان به یک گزینه مطلوب حداکثری برای نخبگان و بدنه کنش گر دست پیدا کرد. از این رو جریان اصولگرا باید نسبت خود را با این تورم های ساختاری تصمیم گیر روشن نماید و خود را در حوزه تصمیم گیری و تصمیم سازی چابک تر کند.

تنوع و تکثر مراجع فکری تصمیم گیر در جریان اصولگرا، یکی از ریشه های اساسی و ضعف در حوزه عمل است چرا که تکثر در کاندیداها و لیست ها، کنش های فردی نخبگان، روش های گوناگونی رفتاری و تبلیغاتی، عدم وحدت رویه و ادبیات مشترک و حضور بازیگران مستقل و... را متاثر از خود کرده است.

به بیان دیگر و با توجه به تکثر و تنوع مراجع فکری در این جریان در هر دوره شاهد آن هستیم که بخشی از نیروهای سیاسی به صورت تکلیف مدارانه وارد عرصه انتخابات می شوند و همین امر معادلات بازی را به ضرر این جریان رقم می زند که مشهود ترین این اقدامات حضور سه شخصیت اصولگرا در مناظرات انتخابات ریاست جمهوری دور یازدهم بود که در نهایت هیج سازوکار معین و مشخصی برای انصراف هریک از آنان به نفع کل جریان تعریف نشد. این امر در حالی بود که در جریان رقیب تلاش های بی وقفه ای صورت داد که عارف به نفع روحانی کنار رفته و یک کاندید به عنوان نیروی شاخص این جریان به فعالیت ادامه دهد که در نهایت نیز هرچند با رای شکننده، اما پس از هشت سال توانستند سکان قوه مجریه را مجددا به دست گیرند.

در کنار این بخش از نقصان های بیان شده، باید نحوه کنش فردی در سطح بازیگران سیاسی را نیز اضافه کرد. اساساً کنش سیاسی نیروهای مذهبی و یا آنچه که به عنوان اصولگرا شناخته می شود به مراتب دارای پیچیدگی بیشتری نسبت به بازیگران سیاسی جریان رقیب است.

در واقع کنش فردی نیروهای اصولگرا، علاوه بر اینکه متاثر از فضا جامعه و مقتضیات زمانه اعم از علمیت، تخصص،تعهد و... هست  مضاف بر آن با یک مولفه بسیار عمیق دینی به نام «حجت شرعی و یا تکلیف دینی» نیز همراه است و بازیگران سیاسی و میدانی جریان اصولگرا علاوه بر اینکه در حوزه نظری باید اغناء شوند بلکه در حوزه شرعیات نیز باید برای خود حجت و سندی متقن داشته باشند که رفتار آنها را موجه نشان دهند، حجتی که عمدتا بدون نگاه به یک سیاست ورزی عقلانی و درست پایه ریزی می شود و به جای آنکه «عمل به تکلیف معطوف به نتیجه» را خروجی دهد، «تکلیف مداری صرف» که نه منجر به ادای تکلیف می شود و نه نتیجه را بروز می دهد، این امر خود زمینه ایجاد تعدد ساختارها را به وجود می آورد و این زمانی به یک چالش بدل خواهد شد که در حوزه عمل، بین «مصلحت سیاسی» و «تکلیف سیاسی» دوگانه ایجاد شود که حاصل این دوگانه سردرگمی و انفعال بازیگران سیاسی اصولگرا خواهد شد. خلاصه آنکه جریان اصولگرا هم در حوزه کلان و کنش جمعی باید در خود تغییراتی را ایجاد نماید که این تغییرات نیز باید به سمت سبک سازی آن پیش برود و هم باید بتواند تنوع و تعدد فاکتورهای کنش سیاسی در حوزه فردی را اصلاح و بهبود ببخشید، در غیر این صورت باید مجددا شاهد سردرگمی نیروهای میدانی این جریان باشیم، هر چند که اصولگرایان در دوره دهم انتخابات مجلس شورای اسلامی نشان داده اند که به سمت این تغییرات رفته اند. آن چیزی که این روزها تحت عنوان پارلمان اصولگرایی از سوی برخی از چهره های جریان اصولگرا به رهبران اجرایی-تشکیلاتی این جریان داده می شود موید همین امر و تلاشی در راستای اصلاح ساختارهای تصمیم گیری است که این روزها کنش جریان اصولگرایان را با کندی مواجه کرده است. این دست اقدامات و تلاش های از این دست نوید دهنده روزهای بهتری در حوزه عمل برای اصولگرایان است.

منتشر شده در:

روزنامه وطن امروز

موافقین ۱ مخالفین ۰ ۹۵/۰۵/۱۰
رضا حیدری

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی